Varroa ile mücadele ne zaman ve nasıl yapılır?

Varroa akarı (Varroa destructor), bal arısı kolonilerinin en büyük tehdididir. Doğru sayım, doğru eşik ve doğru zamanlama ile hem kolonilerinizi korur hem de balınızı ilaç kalıntısından uzak tutarsınız.

Neden bu kadar önemli?

Varroa, hem larva hem de ergin arıdan beslenerek koloniyi zayıflatır ve deforme kanat virüsü başta olmak üzere birçok virüsü yayar. Kontrol edilmeyen bir bulaşma, sonbaharda kış arısının zayıf çıkmasına ve koloninin kış boyunca çökmesine yol açar. Bu yüzden varroa, "yaparsak yaparız" değil, sezon boyu izlenmesi gereken bir konudur.

Önce ölçün: varroa sayımı

Tedaviye karar vermeden önce bulaşma seviyesini ölçmek şarttır. En yaygın yöntemler:

• Şeker tozu yöntemi: ~300 arı (yarım su bardağı) bir kavanoza alınır, pudra şekeriyle silkelenir; düşen akarlar sayılır. Arılara zarar vermez.
• Alkol yıkama: ~300 arı alkolde yıkanır; en doğru sonucu verir ama örnek arılar ölür.
• Doğal düşme: dip tahtasına düşen akarlar birkaç gün sayılıp güne bölünür (akar/gün).

En kritik zamanlama: hasat sonrası

Varroa mücadelesinin en etkili dönemi, bal hasadından hemen sonra, yaz sonu–erken sonbahardır. Bu dönemde kuluçka azalmaya başlar, akarların büyük kısmı ergin arıların üzerindedir ve uygulanan tedavi doğrudan etki eder. Amaç, kış arısı çıkmadan önce akar yükünü düşürmektir.

İkinci fırsat, kuluçkanın tamamen durduğu kış dönemidir (bölgeye göre). Kapalı gözde saklanan akar olmadığı için bu dönemde yapılan bir uygulama çok etkilidir.

Yöntemler

• Organik asitler: Oksalik asit (özellikle kuluçkasız dönemde damlatma), formik asit (kapalı gözdeki akara da etkili). Bala kalıntı riski düşüktür.
• Ruhsatlı akarisitler: Etiket dozuna ve kalıntı (arınma) süresine mutlaka uyun.
• Kültürel önlemler: erkek arı gözü tuzağı, oğul/bölme ile kuluçka kesintisi.

Kayıt tutun, kör gitmeyin

Hangi kovanda ne zaman sayım yaptığınızı, sonucu ve uyguladığınız tedaviyi kaydetmek; hem bir sonraki sezonu planlamak hem de kalıntı süresini takip etmek için şarttır. Kovan Yönetimi, varroa sayımlarını yüzde olarak hesaplar, eşiği aşan kovanlar için otomatik uyarı verir ve tedavi sonrası kalıntı süresi dolmadan o kovandan hasat yapılmasını engelleyen hatırlatmalar gösterir.